Zanim ruszy odkrywka

Starania o uzyskanie zgody na uruchomienie odkrywki wymagają wielokierunkowych działań, wielu pozwoleń i przeprowadzenia przewidzianych prawem procedur.

Dla projektowanej odkrywki Ościsłowo wykonano już szereg analiz i przygotowano wiele dokumentów. Między innymi powstał plan generalny odkrywki oraz koncepcja górniczego zagospodarowania złoża węgla brunatnego Pątnów V – Pole Ościsłowo wraz z trasą odstawy. Wykonano dokumentację geologiczną złoża, która przyjęta została przez ministra środowiska w listopadzie 2007 roku.

Opracowano dokumentację hydrogeologiczną określającą warunki związane z projektowanym odwodnieniem złoża Ościsłowo, zawierającą model matematyczny leja depresji. Dokumenty te zostały zatwierdzone decyzją ministra środowiska w styczniu 2012 roku.

Wykonano projekt zwałowania wewnętrznego odkrywki Jóźwin II B uwzględniający wykorzystanie nadkładu z części odkrywki Ościsłowo, a także opracowano koncepcję zrzutu wód z odwodnienia Ościsłowa oraz ocenę możliwości odprowadzenia wód z tej odkrywki do wód powierzchniowych położonych w obszarze Natura 2000.

Wykonana została również ekspertyza dotycząca wpływu projektowanej odkrywki na jednolite części wód powierzchniowych i podziemnych oraz obszary chronione.

Projekt zagospodarowania złoża Ościsłowo został w październiku 2015 roku bez uwag zaopiniowany przez Okręgowy Urząd Górniczy w Poznaniu.

W latach 2010 – 2013 gminy Wilczyn, Skulsk i Ślesin, na terenie których planowana jest inwestycja, uchwaliły studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Gminy podjęły stosowne uchwały o przystąpieniu do zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), podpisane zostały trójstronne umowy z gminą Skulsk i Ślesin na wykonanie projektu MPZP.

Najważniejszym dokumentem warunkującym uruchomienie inwestycji jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Wniosek o wydanie takiej decyzji dla projektowanej odkrywki Ościsłowo został złożony we wrześniu 2013 roku w gminie Wilczyn. Jednak ze względu na zmianę przepisów organem właściwym do określenia uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięć związanych z wydobyciem kopalin stał się regionalny dyrektor ochrony środowiska. Zarząd kopalni złożył zatem, 6 sierpnia 2015 roku, wniosek o wydanie decyzji środowiskowej w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej: RDOŚ). RDOŚ wszczął postępowanie w tej sprawie 21 września 2015 roku. Po kilku miesiącach, 10 marca 2017 roku, RDOŚ odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla wydobywania kopalin z odkrywki Ościsłowo. Decyzja ta nie jest ostateczna. Zarząd kopalni złożył od niej odwołanie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie. Niezbędnym załącznikiem wniosku jest raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko. Ten dokument jest dostępny wszystkim zainteresowanym stronom, które mogą zgłaszać swoje uwagi.

Realizacja inwestycji wymaga także odrolnienia gruntów, które zajmie projektowana odkrywka – dotyczy to gruntów rolnych klas II i III położonych na terenie gminy Ślesin i Skulsk. Również w tej sprawie postępowanie trwało kilka miesięcy. Minister rolnictwa i rozwoju wsi kilkakrotnie wnioskował o dodatkowe informacje i analizy, dotyczące m.in. stanu zatrudnienia w poszczególnych podmiotach Grupy ZE PAK S.A. oraz ilości gospodarstw rolnych, które zostaną wykupione i wyłączone z produkcji rolniczej w związku z projektowaną odkrywką, a także porównania korzyści wynikających z dalszego utrzymania rolniczego gruntów oraz zmiany ich przeznaczenia pod budowę odkrywki. W grudniu 2016 roku minister rolnictwa wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 1,456 ha gruntów w gminie Skulsk oraz 216,07 ha gruntów w gminie Ślesin.

Wiele osób czeka na odkrywkę. Służby kopalniane odbierają sygnały świadczące o przychylności mieszkańców. Liczne sygnały popierające budowę nowej odkrywki dotarły także do poznańskiej RDOŚ. Były wśród nich listy od rodzin górniczych zaniepokojonych swoją niepewną przyszłością oraz petycja złożona przez związki zawodowe kopalni, pod którą podpisało się 7040 mieszkańców Konina i okolic.